Yasama
0 soruluk gerçek sınav dağılımı
- Yasama Organı
- Yasama İşlemleri
- TBMM İç Yapı Ve Çalışma Düzeni
- Toplantı Ve Karar Yeter Sayısı
- TBMM Görev Ve Yetkileri
- TBMM Bilgi Edinme Ve Denetim Yolları
Yasama Organı ve TBMM'nin İşleyişi
KPSS Vatandaşlık testinde yasama konusu; TBMM'nin güncel yapısı, 2017 değişiklikleri ile kaldırılan yetkileri, kanunlaşma süreçlerindeki istisnalar ve oylama sayılarındaki (301, 360 vb.) detaylar üzerinden sıkça sorulur.
1. Yasama Yetkisinin Özellikleri
- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne aittir ve devredilemez.
- Yasamanın Genelliği: TBMM'nin anayasaya aykırı olmamak şartıyla her konuyu dilediği kadar ayrıntılı düzenleyebilmesidir.
- Yasamanın Asliliği (İlkelliği): TBMM'nin bir konuyu araya başka bir işlem girmeden doğrudan doğruya kanunla düzenleyebilmesidir.
- Yasamanın Sürekliliği: Yasama yetkisinin kesintiye uğramamasıdır (Meclis tatildeyken bile olağanüstü toplanabilir).
2. TBMM'nin Yapısı ve Seçimler
- TBMM, genel oyla seçilen 600 milletvekilinden oluşur.
- Milletvekili seçilme yaşı 18'dir.
- TBMM seçimleri Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile birlikte 5 yılda bir aynı gün yapılır.
- Seçimler genel, eşit, gizli, tek dereceli, serbest oy ve açık sayım/döküm esasına göre yapılır.
3. Kanun Yapma Süreci ve İstisnası
- Kural olarak Kanun teklif etme yetkisi SADECE milletvekillerine aittir.
- İSTİSNA: Bütçe Kanunu ve Kesin Hesap Kanunu teklifini CUMHURBAŞKANI sunar.
- Kanun teklifleri TBMM komisyonlarında incelenir ve Genel Kurul'da kabul edilerek Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur.
- Aksi bir tarih belirtilmemişse kanunlar, Resmî Gazete'de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
4. Cumhurbaşkanının Veto Yetkisi (301 Kuralı)
- Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını uygun bulmadığı kanunları bir kez daha görüşülmek üzere 15 gün içinde TBMM'ye geri gönderebilir (Veto).
- Bütçe Kanunu'nu Cumhurbaşkanı VETO EDEMEZ (Geri gönderemez).
- 2017 Değişikliği (Çok Önemli): TBMM'nin, Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen (veto edilen) bir kanunu aynen kabul edebilmesi için 'Üye Tamsayısının Salt Çoğunluğu' (En az 301 kabul oyu) gerekir.
5. TBMM'nin Görev ve Yetkileri
- Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak.
- Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek.
- Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak.
- Genel ve özel af ilanına karar vermek (Üye tamsayısının 3/5'i yani 360 oy gerekir).
- Kamu Başdenetçisini (Ombudsman) seçmek, Anayasa Mahkemesi'ne (3 üye) ve HSK'ya (7 üye) üye seçmek.
- Kalkınma planlarını onaylamak.
6. 2017 Değişikliği ile Kaldırılan Yetkiler (KPSS Tuzakları)
- Bakanlar Kurulu'nu denetlemek ve Bakanlara 'Gensoru' vermek KALDIRILMIŞTIR.
- Hükümete Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkarma yetkisi vermek KALDIRILMIŞTIR.
- Hükümet programını okumak ve 'Güvenoyu' vermek KALDIRILMIŞTIR.
- Sıkıyönetim ilanını onaylamak KALDIRILMIŞTIR.
7. KPSS İçin Stratejik Taktikler
- Teklif İstisnası Tuzağı: Sadece milletvekili kanun teklif edebilir ancak 'Bütçe Kanunu'nu' Cumhurbaşkanı teklif eder.
- Veto Aşma Tuzağı: Veto edilen yasanın eskiden basit çoğunlukla geçmesi yeterliydi, 2017'den beri '301 milletvekili' (salt çoğunluk) şartı aranmaktadır.
- Af Tuzağı: Genel ve özel af ilanı için TBMM'de basit çoğunluk yetmez, mutlaka 3/5 (360) nitelikli çoğunluk gerekir.
- Yürürlük Tuzağı: Kanunlar Resmî Gazete'de yayımlandıktan 45 gün sonra değil, aksi belirtilmedikçe 'Yayımlandığı Gün' yürürlüğe girer.