Yürütme
0 soruluk gerçek sınav dağılımı
- Yürütme
- Kanun Hükmünde Kararnameler
- Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
- Yönetmelik
- Cumhurbaşkanı'nın Görev Ve Yetkileri
Yürütme Organı ve Cumhurbaşkanı
KPSS Vatandaşlık testinde Yürütme ünitesi; 2017 anayasa değişikliklerinin en yoğun yaşandığı yerdir. ÖSYM burada özellikle 'Yürütmenin Tekliği (Monist Yapı)', Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) sınırları, DDK'nın yapısı ve Yüce Divan'a sevk sayıları üzerinden sorular sorar.
1. Yürütme Organı (Tekçi/Monist Yapı)
- 2017 Anayasa değişikliğiyle Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu tamamen kaldırılmıştır.
- Yürütme yetkisi ve görevi SADECE Cumhurbaşkanına aittir.
- Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, yürütme yetkisine ortak DEĞİLDİR; sadece Cumhurbaşkanına bağlı olarak görev yapan üst düzey yöneticilerdir.
2. Cumhurbaşkanı Seçilme Şartları ve Süresi
- 40 yaşını doldurmuş olmak.
- YÜKSEKÖĞRENİM (Lisans) mezunu olmak (ÖSYM çok sorar, lise veya önlisans yetmez).
- Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı olmak.
- Halk tarafından 5 yıllığına seçilir. Bir kimse kural olarak en fazla 2 defa Cumhurbaşkanı seçilebilir.
- İstisna: Cumhurbaşkanının ikinci döneminde TBMM tarafından (360 oyla) erken seçim kararı alınırsa, mevcut Cumhurbaşkanı 3. kez aday olabilir.
3. Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri
- Devletin başıdır, yürütme yetkisini tek başına kullanır ve Başkomutanlığı temsil eder.
- Kanunları yayımlar veya tekrar görüşülmek üzere (Bütçe kanunu hariç) TBMM'ye geri gönderir (Veto).
- Yüksek mahkeme üyelerinin bir kısmını (AYM'ye 12, HSK'ya 4, Danıştay'ın 1/4'ü) atar.
- Üniversite rektörlerini atar (YÖK önermez, doğrudan Cumhurbaşkanı atar).
- Yurdu ilgilendiren konularda 6 ayı geçmemek üzere Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edebilir.
4. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) vs. Cumhurbaşkanı Kararı
- Bakanlıkların KURULMASI, kaldırılması ve görevleri Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) ile düzenlenir.
- Bakanların veya üst kademe yöneticilerin (Vali, Büyükelçi vb.) ATANMASI ise Cumhurbaşkanı KARARI ile yapılır.
- Olağan dönem CBK'ları ile sadece 'Sosyal ve Ekonomik' haklar düzenlenebilir; kişisel ve siyasi haklara dokunulamaz.
- OHAL CBK'sı ile 'Çekirdek Haklar' hariç tüm haklar düzenlenebilir. Olağan CBK yargı denetimine tabi iken (AYM bakar), OHAL CBK'sına yargı yolu KAPALIDIR.
5. Devlet Denetleme Kurulu (DDK)
- Doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdır. Başkan ve üyelerini Cumhurbaşkanı atar.
- İdarenin hukuka uygunluğunu, düzenli ve verimli çalışmasını denetler.
- Silahlı Kuvvetler, 2017 değişikliği ile DDK'nın denetim alanına ALINMIŞTIR.
- Yargı organları DDK'nın denetim alanı DIŞINDADIR.
6. Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu (Yüce Divan)
- Cumhurbaşkanı, yardımcıları ve bakanlar; görevleriyle ilgili suçlardan dolayı TBMM tarafından 'Meclis Soruşturması' ile Yüce Divan'a sevk edilebilir.
- Soruşturma açılması teklifi için: En az 301 milletvekili (Üye tamsayısının salt çoğunluğu).
- Soruşturma açılması kararı için: En az 360 milletvekili (3/5 oranında gizli oy).
- Yüce Divan'a sevk kararı için: En az 400 milletvekili (2/3 oranında gizli oy) gerekir.
7. KPSS İçin Stratejik Taktikler
- Yürütme Yapısı Tuzağı: 'Yürütme, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulundan oluşur' ifadesi YANLIŞTIR. Yürütme sadece Cumhurbaşkanıdır.
- Seçilme Tuzağı: Milletvekili seçilmek için en az ilkokul mezunu olmak yeterliyken, Cumhurbaşkanı olmak için 'Yükseköğrenim' şarttır.
- Atama Tuzağı: Sınavda 'Bakanlar CBK ile atanır' derse yanlıştır, 'Cumhurbaşkanı Kararı' ile atanırlar.
- DDK Tuzağı: DDK her yeri (TSK, Sendikalar, Dernekler dahil) denetler ama 'Yargı Organlarını' ASLA denetleyemez.