Paragraf Test 10

Question 1

Yaş, hiçbir zaman edebiyat dünyasında bir ölçü olmamıştır. Yaşlılığından dolayı bir yazarı köhne sayan bir anlayış ile genç yaştaki bir edebiyatçının yetkin eser veremeyeceğini düşünen anlayış, aynı yanlışın parçalarıdır. Edebiyat tarihi, başyapıtlarını gençlikte verdikten sonra, zamanla değerini kaybetmiş yazarlar kadar en yetkin eserlerini, yaşlılık dönemlerinde vermiş olanları da yan yana sıralar.

Bu parçanın bütününde asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Yazın hayatında yaşın bir ölçüt sayılamayacağı

Question 2

Şiir, başka dile çevrilemeyen ürün olarak tanımlanır. Hatta şiirin, yazıldığı dile bile çevrilemeyeceği söylenir. Madem öyle, neden o kadar şiir çevirisi yapılmış ve hâlâ yapılıyor? Uluslar birbirinden ne kadar uzakta yaşarsa yaşasın; dilleri, dinleri ne kadar başka olursa olsun gene de bazı ortak düşünüşleri, görüşleri vardır. Şairler bu ortak görüşleri ve düşünüşleri dile getiren güçlü kişilerdir. Bu yüzden çeviri bir şiiri okurken de ondan bir tat alırız.

Bu parçada şiirle ilgili olarak anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Evrensel konuları işleyen şiirlerin çevirisinin de zevkle okunabileceği

Question 3

Roman okuyan bir çocuğun, gözünün başka bir şeyi görmemecesine sayfalarda yitip gitmesi, romanın özelliğindendir. Söz gelimi zavallı Robenson’u adadan kurtarmak için günlerce kafa yorması, romanın doğasından gelen bir durumdur. Bir filme dalıp gitmiş bir yetişkinin, odaya başka birinin girmesiyle birden irkilmesi, gerçek dünyaya, ancak birkaç saniye duraladıktan sonra uyum sağlayabilmesi tıpkı buna benzer. Romanın kurmaca dünyası, gerçek dünyadan çekip uzaklaştırmıştır okuru.

Bu parçanın bütününde romanın hangi özelliği vurgulanmaktadır?

Accepted Answer

Anlatılanların sürükleyiciliği

Question 4

Bir romanın yüzlerce sayfayla yapamadığını, kimi zaman dört sayfalık bir öykü başarır. Yaşanan bir anla, kesitle ya da can alıcı bir cümleyle bir görüntüyü, sesi, insanı birden içinizde duyarsınız; o güne kadar anlayamadığınız bir insanlık hâlini sezersiniz içiniz sızlayarak.

Bu parçadan aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

Accepted Answer

Öykünün romana göre daha yoğun ve etkileyici bir anlatımı vardır.

Question 5

Ben, yapıtlarımın hiçbirini kurgulamadım. Tamamıyla kendiliğinden gelişti her eserim. Çünkü dil, biz yazarların istediği şekli verebileceği bir varlık değil. Dilin bir gücü var ve birçok şeyi kendisi getiriyor. Kendiliğinden, üstelik beni şaşırtarak gelişiyor eser. Dolayısıyla bir sanatçının, eserin ortaya koyucusu olduğu iddiasına güler geçerim sadece.

Böyle düşünen biri aşağıdakilerden hangisini söylerse kendisiyle çelişmiş olur?

Accepted Answer

Yeni bir eser yazmadan önce kapsamlı bir tasarlama yapar ve buna göre eserimi oluştururum.

Question 6

Mimar olup evler yapmak, iyi bir spor adamı olmak, bir yandan da eğitimle uğraşmak gibi hayallerle doluydu çocukluk evreni. Mimarlık tutkusuna, yapılarda mimar yardımcılığı görevi üstlenerek hatta evini kendisi yaparak ulaştı. Sporda ise önce futbol, sonra voleybol antrenörlüğü yaptı. Yıllar sonra dönüp arkasına baktığında belki öğretmen olamamıştı; ama gençlere, çocuklara bir şeyler öğrettiği antrenörlük yaşamı, bu imkânı fazlasıyla vermişti ona.

Bu parçada anlatılan kişiyle ilgili olarak asıl vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Çocukluk hayallerini değişik yollarla da olsa gerçekleştirmiştir.

Question 7

Roman, kurmacasal bir çabanın ürünüdür. Doğal olarak yaşamı değil, yazarın düş dünyasını yansıtır. Okuyucuda “O kadar gerçekçi ki inandırıcılığı yok.” izlenimi uyandırmamalıdır roman.

Bu parçada tırnak içinde verilen sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Romancılar, gerçekçiliğin dozajını ayarlayamazsa eserlerinin inandırıcılığına gölge düşürürler.

Question 8

Eleştiri çok zaman alan ve bilgi yenilenmesi gerektiren bir uğraştır. Bu özelliği ile eleştirmenler de eleştirilmeyi göze almak zorundadır. Yazınımızda eleştirmenler kendilerini eleştirilemez görür ve kendilerine yönelik değerlendirmeleri göz ardı ederlerse eleştirinin çıtası çok aşağılarda kalır diye düşünüyorum.

Bu parçaya göre eleştirinin çıtasının yükselmesi aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Accepted Answer

Eleştirmenlerin, eleştirileriyle ilgili önerileri dikkate almalarına

Question 9

Bütün edebiyat yapıtları okurlar için yazılır. Ancak okurun satın alması düşünülerek yazılmış bir edebiyat yapıtı olamaz. Yazarın görevi yazmaktır. Yapıtın değerini keşfetmek ya da fark edememek de toplumun bileceği bir iştir. Çok okunduğu için değerli sayılmış kötü bir yapıt ya da okunmadığı için değersiz bulunmuş iyi bir yapıt yoktur edebiyatımızda. Kısacası nitelikli eserler her durumda kalıcılığı ve ilgiyi yakalayacaktır.

Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Gerçek edebiyat eseri, hak ettiği değeri mutlaka bulur.

Question 10

Şiir yazmayı öğretecek bir okul yoktur, olamaz da. Şiir yetenek işidir. Özünde şiir yazma yeteneği olan bir kişi, içinde beliren ilhamı, kuvvetli gözlem ve duygularla desteklediği zaman ortaya çok güzel eserler çıkar. Şairin duyuşu, sezişi yeteneğinden; uygun sözcükleri bulması ve belli bir ahenk içerisinde düzenlemesi ise dili kullanmadaki ustalığındandır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Şair, doğuştan gelen şiir yazma yeteneğini belli ögelerle destekleyip geliştirir.

Question 11

Şiir okumak, yazmak iyidir, hoştur da yazdıklarını başarılı birer yapıt sayarak ortaya çıkmak hoş değildir. Şairlik heveslilerinin en başta yapacakları, kendilerinden önce neler yazılmış, nasıl yazılmış, hangi gerekçelerle, sürüklenmelerle, duygulanmalarla yazılmış bunları bilmek, özümsemek, incelemektir. Kaç kişi bunu yapar? Kendi beğenisini şaşmaz ölçüt sayan kişi hemencecik toplar dizelerini bir kitapta, getirir sunar, “eleştirinizi bekliyorum” diyerek. Nesini eleştireceksiniz, ne diyeceksiniz, şaşırıp kalırsınız.

Bu parçada genç şairlerle ilgili asıl yakınılan durum aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Kendilerinden önce ortaya konan ürünleri incelememelerinden

Question 12

Edebiyatımızın son yetmiş yıllık gelişimine baktığınızda, çok keskin bir şekilde geçmiş kaynaklarla ilgisini kesmiş olduğunu görürsünüz. Tanzimat’tan sonra yepyeni ve Avrupalı bir edebiyat olmuştu. Fakat bu yeniliğin yararlı olduğunu söylemek çok zor. Çünkü bir edebiyat, ancak kendi geleneği içinde yetişebilir. Dış etkiler, geleneğin üzerine aşılandığında edebiyatı zenginleştirir, genişletir, eksiklerini tamamlar.

Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılabilir?

Accepted Answer

Edebiyatımız, kendi kaynaklarından beslendiğinde gelişme gösterebilir.

Question 13

Eleştirmen-yazar arasında hiyerarşik bir ilişkiden söz etmek problemli bir yaklaşımdır. Çünkü yazar ve eleştirmen alt-üst ilişkisinin olmadığı yatay bir düzlemdedir. Nasıl, eleştirmen yapıt odaklı değerlendirmeler yapan bir yazar sayılırsa ve yazarın üzerinde konumlandırılamazsa; kendi ürettiği yapıt üzerinden varlık bulan yazar da eleştirmenin üstünde değildir.

Bu parçada anlatılmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Edebiyat ve eleştiri birbirlerinin oluşumunu beslediklerinden denk bir konumdadır.

Question 14

Şiir duygulardan, imgelerden, düşlerden, özlemlerden oluşmuş bir yaşantı birikiminin ürünüdür. Ozanın okuyucusu için oluşturduğu, okuyucunun paylaşacağı bir yaşantı… Bunun için şiire daha çok ilgi duyar insanlar. Örneğin, kışın yağan karı seyrediyoruz pencereden. Kar nedir, nasıl yağar, diye merak etmiyoruz. Fakat yağan karın etkisiyle Cenap Şahabettin’in “Elhan-ı Şita” şiirinin kimi dizelerini veya Ahmet Muhip Dıranas’ın “Kar yağıyor üstümüze inceden” dizesini mırıldanıyoruz. Demek ki şiir, dış dünyayı bize yepyeni bir gözle yaşattığı için daha sıcak geliyor.

Bu parçada şiirle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi vurgulanmaktadır?

Accepted Answer

Yaşamı farklı bir biçimde duyumsatarak zenginleştirdiği

Question 15

Edebiyat yapıtında temel amaç, bir düşünceyi okura iletmek değildir. Yine de edebiyat bir düşüncenin aktarılmasında araç olabilir. Yazar, hayal gücünün ve duygu dünyasının elverdiği ölçüde düşüncelerini yapıtına yansıtabilir. Ancak yapıtta düşünce, bardaktaki suyun içinde erimiş buz parçası gibi olmalı, içeni etkilemeli; ancak görünmemelidir.

Bu parçaya göre bir yazarın asıl yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Düşüncelerini, yapıtın içinde belli olmayacak şekilde vermek

Question 16

Çocukluğumda resim yapmak, benim en büyük zevkimdi. Gençlik yıllarımda ise büyük bir merakla müziğe yöneldim. O zamandan beri de büyük bir tutkuyla müzik çalışmalarıma devam ediyorum. Uğraş olarak müzikte karar kılmamda ve müziğe aşk derecesinde bağlılığımın oluşmasında, yüreğimde biriken duyguların bütün insanlarda ortak olduğunu fark edip bunu en iyi müzikle dile getireceğimi anlamam etkili olmuştur.

Bu sözleri söyleyen kişi, müziğin hangi özelliğini vurgulamaktadır?

Accepted Answer

Evrensel bir nitelik taşıdığını

Question 17

Objektif olacağım derken duygularını büsbütün devre dışı bırakanlara içerliyorum. En büyük natüralist Emile Zola, o büyük üstat, duygularından bütünüyle sıyrılmış mıydı? Elbette hayır. “Teressa Raquin” adlı romanında başından sonuna kadar karamsarlık hâkim. Bu tema hemen bütün romanlarında omurgayı oluşturuyor. Emile Zola’nın bile yapamadığını bu çağda kim yapabilir?

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Objektif olma kaygısıyla, duygulardan soyutlanarak yapıt oluşturma olanağı yoktur.

Question 18

Şiirin sadece anlamdan oluştuğunu söylemek ne derece hatalıysa yalnızca ses ve söyleyişten ibaret olduğunu ileri sürmek de o denli yanlıştır. Şiirde ses ve anlam, insanda bedenle ruh gibidir. Bedeni ruhtan, ruhu da bedenden ayrı düşünemediğimiz gibi, şiirde de sesi anlamdan, anlamı da sesten ayıramayız.

Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Şiir, biçim ve içerikten oluşmuş bir bütündür.

Question 19

Çoğu okur, öykülerin, yazarlar tarafından kısa sürede yazıldığını düşünür. Ancak aslında bir öykünün oluşması uzun bir sürece bağlıdır. O kısa sürede yazılan öyküler günlerin, gecelerin belki ayların hatta yılların birikimine dayanır. Öyle öyküler vardır ki yazarın zihninin bir köşesinde yirmi otuz yıl önce tasarlanmaya başlanmış, zamanla belli bir kıvama gelmiş, zamanı gelince de ortaya çıkmıştır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Öyküler, yazarın kafasında uzun bir olgunlaşma döneminden sonra kaleme alınır.

Question 20

Elimde yer yer okurun sabrını sınama noktasına gelip dayanan dil karmaşasına karşın mutlaka okunması gereken bir yapıt var. Okurken biraz zorlanıyorsunuz; ancak yapıt bittiğinde, çektiğiniz zahmetin gereksiz olmadığını düşünüyorsunuz. Son sayfaya geldiğinizde, okumadan önceki siz olarak kalmıyorsunuz; bir şeyler ekleniyor, katılıyor kişiliğinize. Bir yazı yapıtını değerli kılan da okura bu olanağı vermesi değil midir?

Bu parçaya göre, bir yazın yapıtını değerli kılan özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Okuru etkilemesi ve onun kişiliğini zenginleştirmesi

Question 21

(I) Şiir yazmaya başladığım sıralarda meşhur olmaya çok imrendiğimi saklamayacağım. (II) Fakat sonra sonra gerçek şöhretleri yalancı şöhretlerden ayırt etmeye başlayınca bir okuyucu kitlesi tarafından sevilip beğenilmenin kolay bir şey olmadığını anladım. (III) Hem bırakın meşhur olmayı, gerçek güzel bir şey yazmanın insana verdiği haz az şey midir? (IV) Üç beş edebiyatçı, beş on şiir okuyucusu tarafından bilinmeye şöhret denemez şüphesiz. (V) Bugün az çok meşhur sayılan bir şair olarak şöhretin bir sanatçı için amaç olmaması gerektiğini söylemek istiyorum.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde sanatçının düşüncesinde yanıldığı anlaşılmaktadır?

Accepted Answer

II.

Question 22

Bazı şairlerimiz kapalılıkta, zor anlaşılmada bir derinlik, bir olağanüstülük var sanır. Bence şair, milletine mal olmuş bir dille şiir yazmalı, kullandığı dilin inceliklerine dikkat edip onlardan büyük ölçüde faydalanmaya çalışmalıdır. Yeni sözcükler uydurarak veya uydurulmuş sözcükleri rastgele kullanarak şiirde bir yenilik yapılmış olacağı düşüncesine kapılmamalıdır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Şiirde yenilik, dildeki sözcüklerin değiştirilmesinde değil, kullanış şeklinde aranmalıdır.

Question 23

Eleştiri türü yapıtlar, bir roman veya bir öykü gibi okunamaz. Ayrıca bu tür eserler okura edebî bir zevk vermekten uzaktır. Dolayısıyla okur kitlesi sınırlıdır. Okura bakan yönüyle eleştirinin durumu budur. Ancak eleştirmen yönünden bakıldığında eleştiri, çok keyifli bir uğraş olarak çıkmaktadır karşımıza. Eleştirinin onlar için; okurları aydınlatmak, okura yeni şeyler öğretmek ve onların, sanat eserlerini her yönüyle anlamalarını sağlamak gibi zevk olarak gördükleri yanları vardır.

Bu parçanın bütününde anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Eleştirinin, okur ve eleştirmen açısından farklı yanlarının bulunduğu

Question 24

En sağlam yenilik, eski temaları yeni duygularla işleyen yeniliktir. Başka bir ifadeyle yenilik, şiirin en eski kahramanları olan gül ve bülbülü atıp yeni ögeler bulmada değil, gülü ve bülbülü farklı anlamadadır. Sanatta ustalık, eski sazdan yeni sesler çıkarmak olduğundan, büyük sanatçıların hemen hepsi bu yolda yürümüşlerdir. Madem şimdiye dek söylenmemiş söz kalmadı, o halde söylenmişlere yeni noktalardan yaklaşabilmek… Klasik eserlerin en belirgin özelliği işte budur.

Bu parçaya göre, klasik eserlerin en belirgin özelliği, aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Alışılmış konuları, farklı bakış açılarıyla ele alması

Question 25

En başarılı yaşam öykülerinin, yakından tanıdıkları kimseleri anlatan yazarların yazdığı yaşam öyküleri olduğu söyleniyor. Ama bu durumun da birtakım sakıncaları var. Anlatılan kişiyi tanımak, hele o kişinin yakını olmak, o kişinin yaşamındaki olaylarda taraf tutmaya yol açar. Dahası, yaşam öyküsünü anlatacağınız kişinin bazı davranışlarına öfkelenmiş, bazı başarılarını kıskanmış olabilirsiniz ya da aranızda bir türlü unutamadığınız bir kırgınlık yaşanmış olabilir.

Bu parçada anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Accepted Answer

Tanıdıkların yaşam öyküsünü yansız bir tutumla anlatmanın zor olduğu

Paragraf Test 10

Diğer Türkçe Testleri